Kalisz



Ujednoznacznienie
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie .

Współrzędne: 51°45"27" N 018°04"48" E Geografia

Kalisz
Herb
Herb Kalisza Flaga Kalisza
Dewiza : Młode Duchem Najstarsze Miasto w Polsce
Województwo wielkopolskie
prezydent Janusz Pęcherz
( e-mail )
Powierzchnia 70 km
Położenie 51° 45"27"" N
18° 04"48"" E
Liczba mieszkańców   ( 2005 )
 - liczba ludności
 - gęstość
 - aglomeracja

110 039
1568 os./km
318 000
Strefa numeracyjna
(do 2005 )
62
Kod pocztowy 62-800 do 62-821
Tablice rejestracyjne PK
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski 3
Główny Rynek 20
62-800 Kalisz
tel. 62 765-43-00; faks 62 764-20-32
( e-mail )
Strona internetowa miasta
Panorama Kalisza
Powiększ
Panorama Kalisza
Panorama miasta
Powiększ
Panorama miasta

Kalisz ( łac. Calisia , jid. , lit. Kališas , niem. Kalisch , ros. ) miasto położone na Wysoczyźnie Kaliskiej , nad rzeką Prosną ; jedno z najstarszych polskich miast, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej, stolica diecezji kaliskiej ; drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego , powiat grodzki , siedziba powiatu ziemskiego ; w latach 1975 - 1998 stolica województwa kaliskiego .

Aglomeracja Kalisza, Ostrowa Wielkopolskiego i Skalmierzyc należy do dwóch rejonów województwa (obok rejonu Poznania) przewidzianych do najszybszego urbanizowania i największej koncentracji przemysłu ( Kalisko-Ostrowski Okręg Przemysłowy ). W Kaliszu zamieszkuje ponad 110 000 mieszkańców na powierzchni 70 km.

W mieście istnieje fabryka fortepianów Calisia (fabryka) . Ważny ośrodek produkcji koronek i firan ( Wistil , Haft ), produkcji maszyn i silników ( PZL ), koncentratów spożywczych ( Winiary ), przemysł włókienniczy (Runotex, Polo), spożywczy (słodycze Kaliszanka , napoje Hellena ). Ośrodek kulturalny (teatr, orkiestra symfoniczna, muzea, kina, filharmonia). Dobrze rozwinięty rynek medialny (liczne gazety lokalne, radio, TV).

Spis treści

Historia

Liczne odkrycia rzymskich importów wskazują na to, że okolice Kalisza były ważnym ośrodkiem na trasie szlaku bursztynowego . To oraz podobieństwo średniowiecznej nazwy Kalisza do antycznej Kalisii/Calisii wzmiankowanej w II wieku n.e. przez Ptolemeusza z Aleksandrii było powodem ich utożsamiania przez niektórych historyków.

Osada kasztelańska z grodem od IX w. Nazwa pochodzi od używanego w Wielkopolsce archaizmu kał oznaczającego bagno, mokradło. Prawa miejskie na bazie prawa magdeburskiego Kalisz otrzymał powtórnie między latami 1253 - 1260 . W czasie rozbicia dzielnicowego ( XIII w.) stolica osobnego księstwa. W czasach nowożytnych siedziba wojewody, ośrodek sukiennictwa i stolarstwa, potem, w XIX wieku, przemysłu przędzalniczego. Ośrodek naukowy i religijny, po opuszczeniu habsburskich Czech w pobliżu osiedliły się wspólnoty braci czeskich . Od 1800 r. nieprzerwanie działa teatr założony przez Wojciecha Bogusławskiego . W początkach XIX w. siedziba stronnictwa politycznego Kaliszan dążącego do reform gospodarczych.

W dniach pomiędzy 7 a 22 sierpnia 1914 roku w czasie I wojny światowej miasto zostało prawie całkowicie zniszczone ostrzałem artyleryjskim i poprzez podpalenia przez wojska niemieckie pod dowództwem majora Hermanna Preuskera. Na Wzgórzu Wiatracznym dokonano mordu na 80 cywilach ( decymacja 800 zatrzymanych mężczyzn). Niemiecka komisja oceniła wówczas straty poniesione przez miasto na 25 mln rubli w złocie.

Kalendarium Kalisza

Małe kalendarium Kalisza

Kalisz przeżył w sumie:

Honorowi Obywatele miasta

Statystyki

Kalisz, most Kamienny
Powiększ
Kalisz, most Kamienny
Kamienice na Rynku
Powiększ
Kamienice na Rynku

Architektura

Zabytki

Cudowny obraz świętej rodziny w sanktuarium św. Józefa
Powiększ
Cudowny obraz świętej rodziny w sanktuarium św. Józefa
Widok na Główny Rynek
Powiększ
Widok na Główny Rynek
Kamieniczki na rynku
Powiększ
Kamieniczki na rynku
Ratusz miejski
Powiększ
Ratusz miejski
Sanktuarium św. Józefa nocą
Powiększ
Sanktuarium św. Józefa nocą
Teatr
Powiększ
Teatr
Bank na Śródmiejskiej
Powiększ
Bank na Śródmiejskiej
Wyspa na "Kogutku"
Powiększ
Wyspa na "Kogutku"
Most Kamienny
Powiększ
Most Kamienny
Główny Rynek
Powiększ
Główny Rynek
ul.Piskorzewie, widok na ratusz
Powiększ
ul.Piskorzewie, widok na ratusz

Architektura sakralna

Cmentarze

Budynki użyteczności publicznej

Fortyfikacje

Koszary

Więzienia

Zabudowa przemysłowa

Pałace

Mosty Obecnie w Kaliszu jest 39 mostów, a ważniejsze z nich to:

Pomniki

Parki

Rezerwaty archeologiczne

Reprezentacyjne ulice i place Śródmieścia Kalisza

Kościoły

Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu
Powiększ
Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu
Widok na Katedrę Kaliską
Powiększ
Widok na Katedrę Kaliską

Obecnie w Kaliszu jest 21 kościołów:

Sanktuarium św. Józefa

Sanktuarium św. Józefa
Powiększ
Sanktuarium św. Józefa

Świątynia uznawana jest za krajowe miejsce kultu św. Józefa. Znajduje się tutaj obraz Świętej Rodziny, przed którym modlił się w czerwcu 1997 papież Jan Paweł II. Sanktuarium św. Józefa mieści się w centralnym punkcie Kalisza. Co roku świątynie odwiedza około 100 tysięcy pielgrzymów z całej Polski, głównie rzemieślników.

Liczba pielgrzymów odwiedzających Kalisz w ciągu roku stawia miasto na wysokiej pozycji miast pielgrzymkowych, zaraz za m.in Częstochową, Licheniem czy Krakowem.

Cmentarze

Hotele

W Kaliszu istnieje dobrze rozwinięta sieć hoteli. W mieście istnieją następujące hotele:

Hotel Orbis Prosna
Powiększ
Hotel Orbis Prosna
Hotel Calisia
Powiększ
Hotel Calisia

Znane osoby związane z Kaliszem

Mieszko III Stary
Powiększ
Mieszko III Stary

Politycy związani z Kaliszem

Parlamentarzyści z Kalisza (wybory 2005)

Jan Paweł II w Kaliszu

Aglomeracja

Kalisz, Osiedle Widok
Powiększ
Kalisz, Osiedle Widok

Kalisz tworzy wraz z Ostrowem Wlkp. tworzącą się ciągle aglomerację kalisko- -ostrowską liczącą około 318 tys. mieszkańców. Jest to tzw. dwuośrodkowa konurbacja. Aglomerację tworzą dwa główne centra: Kalisz, Ostrów Wielkopolski oraz szereg mniejszych ośrodków miejskich i paramiejskich położonych na terenach powiatów kaliskiego, ostrowskiego i pleszewskiego: zespół Skalmierzyc ( Nowe Skalmierzyce i Skalmierzyce), Gołuchów, Odolanów, Opatówek, Przygodzice, Raszków. Wokół tych ośrodków wytworzyły się obszary podmiejskie z zanikającymi funkcjami rolniczymi. Aglomeracja ta jest drugą co do wielkości i znaczenia w województwie wielkopolskim, przewidzianych do najszybszego urbanizowania i największej koncentracji przemysłu.

W planach włodarzy miasta Kalisza i miasta Ostrowa jest połączenie tych dwóch miast ze sobą tramwajem dwusystemowym. Obecnie przemieszczanie się pomiędzy tymi dwoma miastami zapewnia tylko komunikacja miejska z Kalisza (linie autobusowe: 19E i 190) oraz komunikacja miejska z Ostrowa (linie autobusowe: M), a wkrótce również szynobus.

Gospodarka

Fabryka Pianin i Fortepianów Calisia
Powiększ
Fabryka Pianin i Fortepianów Calisia

Kalisz jest miastem handlowo-turystycznym, dużym ośrodkiem przemysłowym i centrum usługowo-kulturalnym dla całego regionu Wielkopolski południowej. W ostatnich latach powstało w mieście wiele sklepów, salonów, centrów handlowych, stacji benzynowych, hurtowni, banków. Obecne w Kaliszu jest wiele salonów znanych marek samochodów ( Fiat , Skoda , Citroen , Peugeot , Opel , Renault , Audi , Honda , Toyota , Kia , Man , Nissan , Hyundai , Volkswagen , Volvo (bud.) ).

Znane firmy

W Kaliszu ma swoją siedzibę lub przedstawicielstwo wiele znanych firm. Są to m.in.:

Handel

W Kaliszu działają sklepy należące do dużych sieci handlowych. Są to między innymi:

Istniejące:

Carrefour
Powiększ
Carrefour
Centrum Handlowe Pod Zegarem
Powiększ
Centrum Handlowe Pod Zegarem
Centrum Handlowe Galeria Kalisz
Powiększ
Centrum Handlowe Galeria Kalisz

W mieście funkcjonuje też wiele supermarketów i marketów m.in.: Albert, Avans RTV AGD(2 markety), Biedronka (2 markety), Black Red White, Bodzio, Domar Bydgoszcz, Giełda Kaliska, Komfort, Leader Price (3 markety), Lidl , Meble Kler, Neonet, Plus, Polo Market (3 markety), Żabka (11 sklepów), Podgrodzie, Polski Market Kosmos, Rossmann (2 markety), RTV AGD Centrum - SALONY CENTRUM, Schlecker (2 markety), Stokrotka, Tęcza, Viki, RTV Euro AGD (2 markety).

Ponadto w budowie lub planach są:

Puby, kluby, dyskoteki

W mieście jest spora ilość klubów, pubów i dyskotek. Większość z nich znajduje się w Śródmieściu lub bliskiej okolicy. Większymi dyskotekami w Kaliszu są:

Ponadto funkcjonuje wiele pubów, większe z nich to:

W mieście jest także sporo kawiarni m.in.:

Przyszłość i rozwój miasta

Panorama miasta
Powiększ
Panorama miasta
Hala Sportowo-Widowiskowa na Dobrzecu
Powiększ
Hala Sportowo-Widowiskowa na Dobrzecu

Kalisz w ostatnich latach rozwija się w sposób zadowalający o czym świadczyć mogą wysokie pozycję miasta w różnych rankingach m.in w Gazecie Wyborczej, Rzeczpospolitej czy Wprost a także liczne inwestycje miejskie. Szybka rozbudowa dzielnicy mieszkaniowej Dobrzec , oddanie do użytku dwóch wewnętrznych obwodnic miasta (Trasy Stanczukowskiego, obecnie Józefa Piłsudskiego oraz Trasy Bursztynowej), rozwój firm: Winiary, Kaliszanka, Pratt&Whitney budowa wielkiego centrum handlowego - Galeria Kalisz , hali sportowo-widowiskowej na Dobrzecu OTWARCIE 14.10.2006. Niebawem ma również powstać biblioteka akademicka dla kaliskiego Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM , a także cały kaliski kompleks UAM-u ma zostać rozbudowany. Kolejną wielką inwestycją w Kaliszu, która rozpocząć ma się jeszcze w 2006 r. ma być odbudowa rezerwatu archeologicznego na Zawodziu, który ma stać się największą atrakcją turystyczną miasta. Ponadto, planuje się powiększenie granic administracyjnych miasta poprzez przyłączenie do niego pobliskich miejscowości. Miasto stara się również o przywrócenie mu statusu miasta wojewódzkiego.

Transport

Koleje

Ulica Dworcowa
Powiększ
Ulica Dworcowa

Przez Kalisz przechodzi linia kolejowa Ostrów Wlkp. - Łódź Kaliska - Warszawa .

Stacje kolejowe:

W Kaliszu rozpoczynała się, zlikwidowana obecnie, linia wąskotorowa Kalisz- Turek .

Dworce kolejowe na linii wąskotorowej: (już nieistniejącej)

Szybka Kolej

Drogi

Kalisz,ulica Górnośląska
Powiększ
Kalisz,ulica Górnośląska

W Kaliszu krzyżują się drogi krajowe 12 Łęknica - Dorohusk i 25 Oleśnica - Słupsk . Kalisz posiada 293 km dróg i 544 ulice.

Nowe Obwodnice Kalisza

W przeciągu dwóch lat w mieście powstały dwie obwodnice miejskie. W 2004r . powstała Trasa Stanczukowskiego łącząca północną część Kalisza z zachodnimi dzielnicami. Rok później 16.09.2005 r. została otworzona Trasa Bursztynowa a właściwie jej pierwszy etap, łączący ulice Łódzką z ulicą Częstochowską, ułatwiający kierowcą dojazd m.in. z Winiar na Kaliniec bez konieczności przebijania się przez zatłoczone Śródmieście miasta. W 2005 r zakończyła się budowa małej obwodnicy w dzielnicy Dobrzec umożliwiającej łatwiejszy dojazd do nowej hali sportowo-widowiskowej. To jednak nie koniec z obwodnicami w mieście. Już w przyszłym roku rozpocznie się budowa drugiego odcinka Trasy Bursztynowej, następnie Trasy łączącej Trasę Bursztynową z Trasą Stanczukowskiego, a jeszcze później Obwodnicy z Kalisza-Dobrzeca, do wiaduktu w Nowych Skalmierzycach.

Przebieg II Odcinka Trasy Bursztynowej: przy ul. Częstochowskiej powstaje pięciowlotowe skrzyżowanie, zostaje wyburzony znajdujący się tam budynek i nowy odcinek Trasy Bursztynowej prowadzi do ulicy Południowej. Dalej biegnie wzdłuż Południowej, przecina ulicę Kresową, skręca w Dworcową, następuje przebudowanie skrzyżowanie Dworcowej z Górnośląską i Trasa Bursztynowa łączy się z Górnośląską.

Przebieg II Odcinka Trasy Stanczukowskiego: Startuje przy skrzyżowaniu ul. Godebskiego z ul. Stawiszyńską. Modernizowana jest ul. Stawiszyńska w dół do skrzyżowania z ul Włókniarzy, powstają również ścieżki rowerowe. Na skrzyżowaniu z ul. Włókniarzy skręca w lewo, dobiega do połączeniu ul. Generała Sikorskiego z ul. Stawiszyńską, przy Stawiszyńskiej powstaje rondo. Przebudowana zostanie geometria skrzyżowania Sikorskiego ze Skarszewską, żeby wreszcie była tam dobra widoczność, przecina ulicę Warszawską i tam też powstaje rondo. Trasa biegnie ulicą Moniuszki i za firmą Agrostar skręca w prawo - tam powstaje kolejne rondo. Trafia w Łódzką i łączy się z Trasą Bursztynową. Inwestycja ta zostanie zrealizowana do 2008 r.

Zrealizowanie kolejnych etapów miejskich obwodnic to konieczność, bo obecnie w godzinach szczytu miasto dosłownie tonie w korkach. Dworce autobusowe:

Komunikacja miejska

Autobus Komunikacji Miejskiej
Powiększ
Autobus Komunikacji Miejskiej

Kalisz posiada liczne połączenia z okolicznymi miejscowościami dzięki Kaliskim Liniom Autobusowym . Również w mieście można się poruszać bez problemu. Autobusy miejskie są bardzo nowoczesne. Klimatyzacja, wygodne siedzenia, jak w autobusach dalekobieżnych i elektroniczne karty, zamiast papierowych biletów, to kaliski standard. KLA obsługuje łącznie 24 linie autobusowe (miejskie i podmiejskie) oraz 7 linii autobusowych specjalnych (bezpłatne - TESCO), a także 5 linii w Pleszewie. 4 linie bezpłatne do hipermarketu Carrefour obsługuje Kris-Tour z Łodzi.

Komunikacja lotnicza

Najbliższe porty lotnicze to (po ok.120 km od Kalisza): Łódź-Lublinek (międzynarodowy), Wrocław-Strachowice (międzynarodowy) i Poznań-Ławica (międzynarodowy). Kalisz miałby się także znajdować w obszarze oddziaływania przyszłego lotniska międzynarodowego Łódź-Łask . Spośród lotnisk regionalnych komunikację zapewnia, znajdujące się w Michałkowie pod Ostrowem Wielkopolskim, lotnisko sportowe Aeroklubu Ostrowskiego . Kalisz partycypuje w kosztach rozbudowy ostrowskiego lotniska w ramach Fundacji Rozwoju Lotniska Wielkopolska Południowa.

Komunikacja wodna

W sezonie letnim na rzece Prośnie odbywają się rejsy łodzią św. Wojciecha na trasie od Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego, aż do Zawodzia . Z rejsów korzystają najczęściej turyści odwiedzający Kalisz, ale także sami mieszkańcy. Przez cały sezon letni odnotowano około 25 tys. pasażerów. Władze Kalisza planują wprowadzenie na rzekę Prosnę, jak to było przed laty, łodzi motorowych.

Komunikacja tramwajowa

Władze miasta Kalisza planują wybudowanie w mieście dwóch linii tramwajowych na trasie Dobrzec-Śródmieście i Dobrzec-Winiary. Budowa linii tramwajowych jest na razie jedynie w planach. Na decyzję władz wpłynęły m.in. galopujące ceny paliw, a także walory ekologiczne tego rodzaju transportu. Prezydent miasta chce postarać się o dofinansowanie projektu ze środków UE.

Szynobus

Szynobus SA108 na stacji Kalisz
Powiększ
Szynobus SA108 na stacji Kalisz

Od kilku lat w sferach zainteresowania władz Kalisza jest wprowadzenie na trasie Ostrów Kalisz - Sieradz, szynobusu kursującego z dużą częstotliwością. Wniosek w tej sprawie został już wystosowany przez marszałka województwa wielkopolskiego. Od 11.12.2005 r. szynobusem można podróżować na trasie Kalisz - Ostrów Wlkp. - Leszno.

Edukacja

Przedszkola

Szkoły podstawowe

Gimnazja

Szkoły ponadgimnazjalne

I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka
Powiększ
I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka

Szkoły wyższe

Główny gmach PWSZ
Powiększ
Główny gmach PWSZ

W mieście kształci się już około 15 tys. studentów.

Szkoły biznesowe

Kolegia języków obcych

Media

Telewizja

Prasa

Radio

Szpitale

Szpital Zespolony im L.Perzyny
Powiększ
Szpital Zespolony im L.Perzyny

Parki w Kaliszu

Park Przyjaźni na kaliskich Czaszkach
Powiększ
Park Przyjaźni na kaliskich Czaszkach

Wody

Galeria Zdjęć Kalisza

Dzielnice miasta

Kalisz jest administracyjnie podzielony na dzielnice i osiedla.

Dzielnice Kalisza
Adama Asnyka | Chmielnik | Czaszki | Dobrzec | Kaliniec | Korczak | Lis | Majków | Nosków | Ogrody | Piskorzewie | Piwonice | Rajsków | Rypinek | Sulisławice | Śródmieście I | Śródmieście II | Tyniec | Widok | Winiary | Szczypiorno | Zagorzynek | Zawodzie


Osiedla Kalisza
Adama Asnyka | Antyczne | Chmielnik | Czaszki | Marii Dąbrowskiej | Dobro | Dobrzec | Dobrzec Północ | Dobrzec Południe | Hanki Sawickiej | Huby | Kaliniec | Kąpie | Kolonia Sulisławice | Marii Konopnickiej | Janusza Korczaka | XXV-lecia | XXXV-lecia | Majków | Miła | Okręglica | Piekart | Rogatka | Rajsków | Słoneczny Stok | Stare Miasto | Stefana Szolc Rogozińskiego | Śródmieście | Winiary | Zacisze | Zaolzie | Zawodzie | Zielone Łąki | Złote Łąki

Dzielnice Kalisza o zabudowie wielorodzinnej: Asnyk, Widok, Śródmieście, Korczak, Czaszki, Dobrzec

Osiedle Korczak
Powiększ
Osiedle Korczak
Kalisz-Dobrzec, Osiedle Zielone Łąki
Powiększ
Kalisz-Dobrzec, Osiedle Zielone Łąki

Kaliniec, Dobrzec,

Dzielnice o zabudowie przeważnie jednorodzinnej: Majków, Zagorzynek, Winiary, Rajsków, Chmielnik. Dzielnice o zabudowie mieszanej: Szczypiorno, Ogrody, Tyniec

W poszczególnych dzielnicach i osiedlach miasta liczebność mieszkańców przedstawiała się nastepująco: (10 największych dzielnic/osiedli)

  1. Śródmieście - 25 100
  2. Dobrzec - 22 000
  3. Kaliniec z XXV-Leciem - 10 800
  4. Majków z Chmielnikiem - 10 000
  5. Os. Adama Asnyka - 8100
  6. Rypinek z Zawodziem - 8000
  7. Widok - 7500
  8. Czaszki - 6100
  9. Korczak - 5500
  10. Winiary - 4000

Sport

Obiekty Sportowe

W fazie projektów: Aquapark , Kryte lodowisko

Ciekawostki

Kalisz, Nowy Świat
Powiększ
Kalisz, Nowy Świat

Jak zmieniała się powierzchnia Kalisza

Poniższa tabela prezentuje jak zmieniała się w poszczególnych latach powierzchnia miasta Kalisza. W 1906 r w granice Kalisza włączono : Dobrzec Mały, Czaszki, Rypinek, Tyniec i Ogrody. W 1934 r zwiększono powierzchnie miasta do 24,13 km za sprawą włączenia do Kalisza części gruntów wsi Żydów. W 1963 r przyłączono: Majków, Piwonice i Dobrzec Wielki. W 1976 r powierzchnia Kalisza wynosiła 54 km (przyłączono Winiary, Nosków, Szczypiorno i Rajsków). Ostatnie powiększenie miasta odbyło się w 2000 roku - wówczas w granice miasta włączono Sulisławice, Kolonie Sulisławice i sołectwo Dobrzec. Według Planu Rozwoju Przestrzennego miasta Kalisza kolejne przyłączenie do Kalisza okolicznych miejscowości i nadanie im statusu osiedla bądź dzielnicy ma nastąpić do 2009 roku.

Rok Powierzchnia
1906 6,05 km
1934 24,13 km
1963 30,1 km
1976 54 km
2000 70 km

Miasta partnerskie

oraz

Zobacz też

Kalisz, ul. Górnośląska
Powiększ
Kalisz, ul. Górnośląska
Commons

Linki zewnętrzne

Źródło: " http://pl.wikipedia.org/wiki/Kalisz "

Ostatnia Zmiana : 2006-11-07 12:33:21.392482